“BIM levert duidelijk een beter beheersbaar proces op”

1 mei 2015

De Jong Gortemaker Algra architecten en ingenieurs

Bij De Jong Gortemaker Algra architecten en ingenieurs wordt sinds 2004 gewerkt in 3D, zodat het bureau vorig jaar een jubileum vierde op dit gebied. CAD-Magazine ging in gesprek met Rob Bouwmeester, senior architect bij het bureau, die vertelde over de introductie van 3D in het verleden, de manier waarop er tegenwoordig wordt samengewerkt door de bouwpartijen en de toekomst van BIM.

Door Lambert-Jan Koops

De Jong Gortemaker Algra architecten en ingenieurs (dJGA) is een multidisciplinair architectenbureau dat in 1928 in Rotterdam is opgericht. Het bureau is actief in ontwerp en uitvoering vanuit de disciplines architectuur, interieurarchitectuur, bouwkunde, constructie en projectmanagement en geeft daarbij vorm aan gebouwen voor zowel de maatschappelijke (gezondheidszorg, onderwijs, sport en recreatie) als de commerciële sector (kantoren en bedrijfs- en beursgebouwen). Het bedrijf schafte in 2004 een aantal licenties aan van het 3D-pakket Revit om daar intern mee aan de slag te kunnen. “Dat was natuurlijk nog geen BIM, maar de eerste stap in die richting”, zo herinnert Bouwmeester zich. “De eerste stap is echter wel werken in 3D en dat is al een complexe overgang. Het vergt niet alleen het aanschaffen van de bijbehorende software, maar ook de verandering van de organisatie. Niet alleen moet er intern van alles veranderen, maar ook de uitwisseling met partners verandert. En dat betekende met name in de beginjaren van het werken in 3D dat we veel moesten uitleggen. Zo dienden we bijvoorbeeld aan allerlei partijen duidelijk te maken waarom het werken in 3D nuttig was, ondanks dat het meer tijd vergde. Natuurlijk kun je in zo´n situatie zeggen dat het werk zichzelf later terugverdient omdat de kwaliteit van het ontwerpwerk hoger is, maar dat zijn uitspraken die niet iedereen zo maar aan zal willen nemen. Het was dus nog een hele klus om al onze partners mee te krijgen.”

Direct aan de slag
Inmiddels wordt er binnen dJGA uitsluitend nog in 3D gewerkt. Twee projecten zijn inmiddels geheel met alleen modellen uitgewisseld. De uitwisseling van ontwerpdata met derden vindt daarbij plaats met behulp van gespecialiseerde pakketten als NavisWorks, Solibri en Glue. “Daarmee kunnen we binnen een samenwerkingsverband een goed afgestemd 3D-model opleveren waarmee de bouwers direct aan de slag kunnen. Er worden dan dus helemaal geen tekeningen meer aangemaakt, maar alleen nog maar modellen uitgewisseld, precies zoals dat hoort binnen een BIM-werkmethodiek.”
Een van de twee projecten is de nieuwbouw en renovatie van het Antoni van Leeuwenhoek in Amsterdam. De manier waarop de beide projecten verliepen is volgens Bouwmeester het bewijs dat dJGA de goede keuze heeft gemaakt door te investeren in BIM. “Met deze werkwijze kunnen we samen met de opdrachtgever een optimum bereiken op het gebied van prijs en kwaliteit. BIM levert namelijk duidelijk een beter beheersbaar proces op, indien het goed wordt gecoördineerd.”

dJGA_AntonivanLeeuwenhoek

Een 3D-weergave van het Antoni van Leeuwenhoek in Amsterdam.

Haken en ogen
Alhoewel dGJA uitwisselt met allerhande software, gaat de voorkeur toch uit naar partijen die met Revit werken, het pakket dat het bureau zelf ook in huis heeft. Bouwmeester legt uit waarom. “Aan de communicatie met andere 3D-pakketten zitten nogal wat haken en ogen vast. We komen een heel eind met behulp van de uitwisselingssoftware, maar toch moet er dan alsnog veel handmatig worden gecontroleerd en gerepareerd in die samengevoegde modellen. Dat zou echt nog wel wat beter mogen. En dan heb ik het niet alleen over de uitwisseling met andere software, maar ook over de compatibiliteit van de verschillende Revit-smaken zoals MEP en Structure. Zelfs met het gebruik van NavisWorks verloopt de communicatie nog stroef. Het is echt heel kwetsbaar. Om maar eens een voorbeeld te geven: zelfs de overstap van Revit 2012 naar 2014 veroorzaakte bij ons nog de nodige overlast, waarbij we een complete controleslag moesten maken om er zeker van te zijn dat alle modellen weer in orde waren. Wat dat betreft denk ik dat er op dit gebied nog veel winst te behalen valt door de softwareleveranciers.”
Mede dankzij de moeilijkheden die er nog zijn op uitwisselingsgebied, is de controle van de modellen een belangrijke taak binnen de BIM-georiënteerde workflow van dJGA. De ontwerpers besteden zo´n 25 tot 30 procent van hun tijd aan het oplossen van problemen, zo schat Bouwmeester. Dat is natuurlijk veel te veel naar zijn zin, maar hij heeft wel de goede hoop dat dit percentage in de toekomst lager wordt. “Het hele BIM-proces verloopt inderdaad nog niet zo snel als we zouden willen, maar dat is ook omdat het nog zo nieuw is. In het traditionele proces waren alle controles ingebakken in de werkwijze en vonden ze automatisch plaats. Dat automatisme is nu niet aanwezig en dan is het geen wonder dat het iets langer duurt. Vanzelfsprekend werken we intern wel aan afspraken en procedures die ervoor zullen zorgen dat al die controles automatisch plaatsvinden, maar dat heeft even tijd nodig.”

Tandje erbij
Met de BIM-visie van het bureau is dJGA zeker geen roepende in de woestijn, aangezien er steeds meer partijen zijn die zich storten op BIM. Toch zou er van Bouwmeester nog wel een tandje bij mogen. Zelf denkt hij dat de slappe markt in de bouwsector ook een nadelig effect heeft op de acceptatie van BIM. “De prijzen staan onder druk en dat staat de ontwikkeling van nieuwe werkmethodieken een beetje in de weg. Een aannemer die nu kiest voor BIM zal moeten concurreren met collega’s die het werk tegen een zo laag mogelijke prijs aanbieden en daar zijn opdrachtgevers op dit moment nu eenmaal erg in geïnteresseerd. De kwaliteit komt bij die aanbestedingen pas op de tweede plaats, en dat is jammer, want als een hoge kwaliteit het concurrentievoordeel zou betekenen, zou de hele markt zich veel sneller ontwikkelen op het gebied van BIM en samenwerking.”
Zelf heeft Bouwmeester met dJGA een duidelijke strategie voor de promotie van de BIM-werkwijze van het bureau. “We proberen heel bewust onze opdrachtgevers te betrekken bij het proces en ze een goed overzicht te geven van de situatie. Zo weten we inmiddels dat veel partijen het lastig vinden om een model in zijn geheel te begrijpen. De vorm en de aanblik zijn wel in één keer duidelijk, maar het is bij een 3D-model vaak lastig om het overzicht te houden als het gaat om zaken als de verdeling van de vloerbedekking op een verdieping. Vandaar dat we proberen om de opdrachtgever er goed bij betrokken te houden en deze goed voor te lichten.”

Een ander goed geslaagd project van dJGA: Ziekenhuis Gelderse Vallei in Ede.

Een ander goed geslaagd project van dJGA: Ziekenhuis Gelderse Vallei in Ede.

Extra mogelijkheden
In de toekomst zal dJGA het BIM´men verder uitwerken, waarbij de interne procedures zullen worden geoptimaliseerd en er ook gekeken wordt naar de extra mogelijkheden die BIM en de bijbehorende 3D-modellen bieden. “We hebben al voorzichtig wat geëxperimenteerd met de Oculus Rift-brillen voor het bezichtigen van de gebouwmodellen”, vertelt Bouwmeester. “Daarnaast kijken we of de digitale gebouwmodellen voor ziekenhuizen ook een rol kunnen spelen buiten het bouwkundige traject, bijvoorbeeld bij de voorlichting voor zie ken huisbezoekers en bij het bepalen van een nieuwe indeling van een gebouw. Op die manier proberen we om het maximale uit ons BIM te halen.”

www.djga.nl

No Comments Yet.

Leave a comment

You must be Logged in to post a comment.