BIM-standaarden controleren met Collaborea

1 februari 2017

Graag neem ik de lezer mee in de ontwikkelingen in de bouw en hoe CAD & Company tegen deze ontwikkelingen aankijkt. Ik wil daarbij een kijkje bieden in onze keuken en uitleggen waarom wij Collaborea, het logboek voor het bouwproces, hebben ontwikkeld en hoe dit eruitziet.


Door Rob Oud

Bij CAD & Company zijn wij, net als vele andere partijen in de bouw, al jaren bezig met het vraagstuk: hoe zorg je ervoor dat je het BIM-model goed opbouwt en met de juiste data? Wij hebben al veel van onze opdrachtgevers op weg geholpen met het opzetten van het BIM-proces. We zagen daarbij bedrijven worstelen met het op orde brengen van de BIM-modellen. De modellen ontwerpen gaat ze daarbij uitstekend af, want de geometrie wordt steeds beter. Het onderhouden van de bijbehorende data blijft echter een zorg. Tekenaars en ontwerpers zijn geen administrateurs (anders waren ze wel boekhouders geworden) en het controleren op deze gegevens is heel arbeidsintensief. Kortom, dit is een slechte situatie voor alle partijen: bureaus, aannemers en opdrachtgevers.
Om een oplossing te kunnen bieden voor de problemen op het gebied van data-onderhoud heeft CAD & Company het programma Collaborea ontwikkeld. Collaborea (spreek uit Collaboree), is een samenvoeging van Collaboration en ‘Borea Borea’ – de Latijnse naam van het Noorderlicht. Collaborea controleert BIM-modellen, zowel IFC- als Revit-modellen, aan de hand van regels op geometrie en op data. Het resultaat van deze regels, de zogenaamde incidenten of issues, wordt taakgestuurd gedeeld met alle partijen via het online platform BLDNG360. Vervolgens kan het binnen Autodesk Revit of via Open BIM – met het BCF-formaat – gedeeld worden met de partners.

Collaborea-afbeelding
Virtueel bouwen

BIM, Building Information Modeling – of zoals wij het liever noemen – virtueel bouwen, is niet meer weg te denken in het bouwproces. Veel bedrijven zijn volop aan het BIMmen en dat is een uitstekende ontwikkeling. Wat opvalt bij het huidige BIM-proces is dat de nadruk vooral ligt op Building Modeling. Het bouwwerk wordt zodanig gemodelleerd dat het kan worden gebouwd. De geometrie van de modellen wordt echter steeds beter en benadert steeds meer de realiteit. Vandaar dat wij graag spreken over virtueel bouwen. Het bouwproces is virtueel door te nemen, voordat een model gebouwd wordt. Tegenvallers op de bouwplaats worden hiermee voorkomen. Wat we echter ook zien is dat de I in BIM, van Information, nog onvoldoende aandacht krijgt en dat is jammer. Waarom is die aandacht nodig, het werkt nu toch? Dat valt absoluut niet te ontkennen. Het huidige BIM-proces helpt daadwerkelijk al om sneller en vooral betere resultaten te krijgen. Veel bedrijven denken echter ook na over de volgende stappen in het bouwproces met BIM. Bijvoorbeeld:

  • Het (BIM-)model koppelen aan de planning (4D)
  • Het model gebruiken als basis voor de begroting (5D)
  • Een bestek maken van het model
  • Van BIM naar BAM en BOM, oftewel het model koppelen aan Assetmanagement en Onderhoudsmanagement
  • BIM en System Engineering koppelen

Bij deze uitdagingen is één essentiële basisvoorwaarde noodzakelijk: ze leiden allemaal naar een moment waarop de data uit het BIM gebruikt gaat worden tijdens de volgende stap in het proces. Hierbij gaat het niet alleen om het aantal elementen die gebruikt zijn om tot het virtuele gebouw te komen. Er zal ook behoefte zijn aan kenmerken die de elementen beschrijven. Anders gesteld betekent dit: BIM = DATA. En goede afspraken, en dus standaardisatie, zijn cruciaal bij het vastleggen van data.

Standaardisatie via ILS

Laten we eens naar een van de initiatieven op het gebied van standaardisatie kijken. Deze zomer heeft een groot aantal aannemers de zogenaamde Informatie LeveringsSpecificatie (ILS) uitgebracht. Consistente uitwisseling van informatie in de keten leidt tot meer kwaliteit in de bouw, tegen lagere kosten.
De initiatiefnemers voor ILS zijn buildingSmart Benelux, Dura Vermeer, Volker Wessels, De Nijs, Heijmans, KlokGroep, Hurks, Waal, Trebbe, J.P. van Eesteren, TBI, Van Wijnen, Hendriks Bouw en Ontwikkeling, Smit’s Bouwbedrijf en BAM en zij nodigen alle partijen in de Nederlandse bouwsector uit om zich aan te sluiten. Het BIM Loket waar de ILS ook is te downloaden ondersteunt dit praktische initiatief. Het is volgens ons een belangrijke stap in de goede richting.
In deze ILS staan een aantal geometrie-eisen, zoals juiste positie en oriëntatie (3.2) en doubloures en doorsnijdingen (3.8). Deze geometrie-eisen zijn redelijk makkelijk vast te stellen. Dat doen we met onze ogen en met gereedschappen.
Moeilijker wordt het bij een aantal andere eisen zoals 3.1, 3.3, 3.4, 3.5 en 3.7 die veel meer gaan over het juiste gebruik van data. Laten we er eens twee voorbeelden uit halen zoals Informatie-indeling Classificatie (3.6) en Objecten voorzien van correct materiaal (3.7). Deze eisen zijn minder makkelijk te controleren. Elk element, elk object in het BIM moet voorzien zijn van de juiste gegevens. Om dit te controleren moeten we dan alle elementen openen en kijken of ze informatie bevatten en of het de juiste informatie is. Dat is heel veel werk, maar om aan de afspraken te voldoen moet dit wel gebeuren. Wil de aannemer namelijk later in het proces gaan plannen of begroten dan zijn deze velden essentieel.

Ontwikkeling Collaborea

Gedurende de zomer hebben wij een aantal van onze opdrachtgevers gevraagd of zij geïnteresseerd waren en of zij ons willen helpen om Collaborea geschikt te maken voor de praktijk. Wij hebben onze klanten dus letterlijk gevraagd om mee te helpen aan de ontwikkeling van Collaborea. Dura Vermeer, ERA Contour, Hazenberg Bouw, HFB, HSB, INBO, Koopmans Bouw, TBI Kennislab en VDNDP wilden graag meewerken. Na een aantal sessies werd besloten om de ‘koe bij de horens te pakken’ en werd de ILS-controle gebouwd binnen Collaborea. Het is daarmee dus mogelijk om de ILS-controle geautomatiseerd uit te voeren en de resultaten als rapport of als taken te communiceren met het team. De eerste projecten zijn ondertussen gestart en wij volgen de ontwikkelingen natuurlijk op de voet.

Nederlandse Revit Standards (NLRS)

De ILS is slechts één van de standaarden in Nederland. Er zijn er nog meer. Waar de ILS een belangrijke standaard is voor de aannemers, zijn de NLRS (Nederlandse Revit Standards) belangrijk voor de ontwerpende partijen. Recent hebben ook Uneto-VNI en de BIR hun steun voor de NLRS toegezegd. CAD & Company vindt de NLRS heel belangrijk en steunt de Revit Standards Foundation en Revit Gebruikersgroep dan ook al jaren en recent als stakeholder.
Om ervoor te zorgen dat het voor alle bedrijven mogelijk is om goed met NLRS te werken, moet deze worden toegepast en gecontroleerd. CAD & Company heeft het bestuur van de Revit GG dan ook aangeboden om de NLRS-controleregels voor hen te ontwikkelen, zoals wij dat ook gedaan hebben voor ILS. We willen dus zonder kosten voor de stichting deze regels maken, zodat iedereen hiermee aan de slag kan. Om het voor iedereen mogelijk te maken met deze regels te werken, is de investering in Collaborea minimaal. Dat is met opzet gedaan, omdat wij menen dat iedereen gebruik moet kunnen maken van goede modellen. Door goede kwaliteit modellen op te zetten, wordt de bouw veel efficiënter en automatiseren voor samenwerkende partijen een stuk eenvoudiger.

Website Collaborea


Dit artikel is eerder verschenen in CAD-Magazine nr. 8-2016.

Comments are closed.