Communicatie, beheer en samenwerking dankzij BIM-OTL

20 juli 2017

Royal HaskoningDHV zet sterk in op BIM-OTL. Deze twee afkortingen moeten er samen voor zorgen dat alle partijen bij infrastructuurprojecten op ieder moment weten hoe, wanneer en welke besluiten zijn genomen en wie waarvoor verantwoordelijk is. CAD-Magazine sprak met Daan Alsem, projectmanager infrastructuur bij Royal HaskoningDHV, over de voordelen van deze aanpak en de mogelijkheden die het biedt.

 

Door Lambert-Jan Koops

“Het belang van een goede BIM-opzet is dat BIM moet worden gezien als een middel en niet als een doel”, stelt Alsem. “De vraag die daarbij hoort is dan eerst: wat moet er bereikt worden met dat middel? Volgens mij gaat het om het optimaal gebruik van de juiste projectinformatie door de betrokken partijen in het bouwproces: de opdrachtgever met de beheerders, de stakeholders-omgeving en gebruikers, de ontwerpers en het bouwteam. Als die allemaal bij de informatie kunnen die ze nodig hebben en ze het inzetten bij de onderlinge samenwerking, dan loopt het BIM-project goed.”

Natuurlijk is het makkelijk om te stellen dat alle betrokken partijen goed en snel moeten kunnen werken. De volgende vraag is dan automatisch hoe dat dan moet, weet ook Alsem. “Er kan inmiddels heel veel op ICT-gebied, maar volgens mij is een goed BIM-project niet zozeer afhankelijk van de ICT als wel van de civieltechnische opzet en de informatie-uitwisseling daarbij. Bij ICT gaat het om de tools en die zijn ongetwijfeld nuttig, maar het zijn de civieltechnische afspraken op basis van de juiste informatie die het hart vormen van een BIM-project.”

Afbeelding 1: Informatie-uitwisseling met BIM en OTL en het open uitwisselingsformaat COINS.

Informatiemanagement

Er wordt binnen de bouw en civiele techniek verschillend over BIM gedacht. Zo zijn er partijen die denken dat BIM hetzelfde is als werken in 3D, maar dat is volgens Alsem veel te beperkt: “De laatste tijd wordt er niet voor niets veel nadruk gelegd op de i binnen BIM en staat informatiemanagement centraal, dat is immers de kern van het project. De informatie is volgens mij alleen goed te beheren als er gebruik wordt gemaakt van open standaarden en uitwisselingsformaten. Het idee dat alle betrokken partijen in één en hetzelfde 3D-model zouden moeten werken, is namelijk in de praktijk bijna onuitvoerbaar: niet alleen is er geen enkel pakket dat alle tools voor iedereen bevat, ook is het lastig om de taken en bevoegdheden te verdelen. Daarom is een goede uitwisseling van informatie de sleutel tot BIM-succes.”

In afbeelding 1 is een voorbeeld gegeven van informatie-uitwisseling met BIM en OTL en het open uitwisselingsformaat COINS. Er zijn echter wel voorwaarden verbonden aan uitwisseling, zo stelt de projectmanager. “Goed uitwisselen kan alleen als alle betrokkenen dezelfde taal spreken en die afspraken ook zijn vastgelegd. Het is bijvoorbeeld belangrijk om duidelijk te hebben dat een vangrail in het uitwisselingssysteem wordt aangeduid als geleiderail en niet als vangrail, want anders komen er problemen van.”

Objecttypebibliotheek

De afspraken binnen een BIM-project worden bij de projecten van Royal HaskoningDHV vastgelegd in een objecttypebibliotheek, of op zijn Engels een Object Type Library of OTL. Een objecttypebibliotheek biedt de mogelijkheid voor alle gebruikers van de bibliotheek om hun eigen assets te omschrijven met de definities uit die bibliotheek, waarna uitwisseling met de anderen probleemloos kan plaatsvinden. Omdat iedereen dezelfde omschrijvingen gebruikt, is er geen misverstand meer mogelijk. “OTL is geïnitieerd door Rijkswaterstaat, waarbij wij intensief zijn betrokken zowel bij Rijkswaterstaat als bij de toepassing in projecten, en de grote aannemers in Nederland weten inmiddels hoe ze met OTL om moeten gaan.”

De bibliotheek is ook goed bruikbaar volgens Alsem omdat OTL voldoet aan een aantal belangrijke eisen: het is een open standaard, het is algemeen toegankelijk en het formaat kan worden gebruikt door verschillende softwareleveranciers en door alle bouwleveranciers. “OTL is een sterk hulpmiddel binnen een BIM”, zo stelt Alsem, die echter wel waarschuwt voor het idee dat hiermee dan meteen alle problemen op het gebied van uitwisseling zijn opgelost. “Het gebruik van OTL binnen een BIM zorgt ervoor dat partijen kunnen uitwisselen, maar dat uitwisselen doen ze door kopieën te verspreiden van hun eigen bronbestanden. Het is daarbij natuurlijk van essentieel belang dat er goed versiebeheer plaatsvindt, want anders gaat het alsnog mis. Aandacht voor het beheer van informatie blijft altijd noodzakelijk.”

Afbeelding 2: Objecttypebibliotheek OTL-model.

De ontwikkeling is dat we niet meer uitwisselen met kopieën, maar de informatie online delen met zogenaamde Linked Data. Een voorbeeld daarvan is het delen van online beschikbare actuele kaarten als basis. Met Linked Data blijft het beheer van de informatie bij de eigenaar van die informatie, terwijl anderen ermee werken. Dat is van belang voor een duidelijke juridische verantwoordelijkheid voor de kwaliteit van de informatie. Royal HaskoningDHV is, als onderdeel van het Europees consortium Interlink, bezig met de ontwikkeling van een dergelijke structuur met een OTL en het online delen van die informatie via Linked Data voor snelwegen in opdracht van CEDR, de Europese organisatie van de Rijkswaterstaten, zie www.roadotl.eu voor informatie hierover. In afbeelding 2 is de opzet daarvoor weergegeven: met de OTL gebaseerd op betrouwbare data en een goede structuur, waarbij gebruik wordt gemaakt van bestaande Informatie Management-standaarden.

Communicatie

Royal HaskoningDHV voert verschillende projecten uit met BIM-OTL. Alsem noemt als voorbeeld een verdiepte aanleg van een provinciale weg in Gelderland. Hier hielp BIM-OTL niet alleen bij de technische uitvoering van het project, maar ook bij de communicatie met derden. “Dit project kent, net als alle wegenprojecten, veel stakeholders voor wie er veel zal veranderen door de aanleg van de weg en dus was de eerste stap het in kaart brengen van de belangen van alle betrokkenen. Dat was niet alleen belangrijk omdat we daarmee de informatie inwinnen, maar ook omdat daarmee de loop van het project inzichtelijk gemaakt kon worden via de provinciale website. Vooral omwonenden en weggebruikers vonden dit erg prettig, omdat ze zich daardoor gehoord voelden en ook wisten wat ze konden verwachten. In dit geval was de sfeer hierdoor zo goed dat de betrokkenen ook verschillende ideeën hebben aangedragen om het project beter en sneller te laten verlopen.”

Afbeelding 3: BIM-OTL: nieuwe aanpak voor geïntegreerd project- en assetmanagement.

De voorlichting van de stakeholders is alleen mogelijk met behulp van een goed 3D-model waarmee de veranderingen inzichtelijk konden worden gemaakt. Het 3D-model is op zijn beurt weer een afgeleide van het complete BIM-model, dat dankzij de uitwisseling met OTL alle belangrijke informatie bevat. De OTL is de kern van het succes, zo meent Alsem. “De goede voorlichting heeft zo veel problemen voorkomen bij dit project, dat dit de investering in de BIM-OTL-opzet alleen al waard was. Ik kan dan ook iedereen aanraden om eens goed te kijken naar OTL, want ik denk dat het echt een belangrijke volgende stap is in de ontwikkeling van BIM in Nederland. Het is dé manier om digitaal samen te werken, nu en in de toekomst.”

Website Royal HaskoningDHV

Comments are closed.