Transparantie troef bij gemeentehuis en gemeentekantoor Westland

29 november 2017

Duurzame en flexibele gebouwen laten heden en verleden samenkomen

Op woensdag 27 september 2017 zijn in Naaldwijk feestelijk het nieuwe gemeentehuis en gemeentekantoor Westland geopend. Het gemeentehuis functioneert aan de Verdilaan als publieks- en bestuurscentrum. Het gemeentekantoor huisvest het ambtenarenapparaat en ligt aan de Laan van de Glazen Stad. De panden zijn gerealiseerd binnen een DBFMO-contract gegund aan consortium De Groene Schakel. Het architectonisch en interieurontwerp zijn vervaardigd door cepezed en cepezedinterieur.

Door Jeroen Hendriks

Voor de architectuur van het gemeentehuis en -kantoor is uitgegaan van ‘de kas’ als metafoor. 
© Lucas van der Wee | cepezed

Het gemeentehuis en gemeentekantoor van Westland zijn ontworpen op een reeks thema’s als representativiteit, ruimtelijke kwaliteit, doelmatigheid, flexibiliteit, comfort en duurzaamheid. Voor de architectuur is voor beide locaties uitgegaan van ‘de kas’ als metafoor. De kas neemt in de gemeente Westland zowel ruimtelijk, cultureel als economisch immers een belangrijke plaats in. De gevel is daarbij het omhulsel voor alles wat binnen groeit en leeft; een dunne schil die ervoor zorgt dat interne processen sneller en makkelijker verlopen. Het nieuwe gemeentehuis is een plek met ultieme transparantie. Dit draagt bij aan de gebouwbeleving en het welzijn van de medewerkers en bezoekers, maar onderstreept tevens het democratische karakter van het gemeentehuis; binnen en buiten, burgers en bestuur zijn visueel optimaal verbonden.

Kenmerkend voor zowel de kas als het nieuwe gemeentehuis is ook de repeterende gevelritmiek. Op beide locaties verleent deze het gemeentehuis een aantrekkelijk, rustig en ingetogen straatbeeld. Alle kleur zit vanbinnen. Het gemeentehuis en -kantoor zijn zo ontworpen dat de verschillende logistieke stromen logisch en eenvoudig kunnen plaatsvinden zonder dat ze elkaar hinderen. Beide gebouwen kennen een grote mate van flexibiliteit, onder meer door grote kolomvrije vloervelden die eenvoudig veranderlijk indeelbaar zijn naar gelang de gewenste manier van werken. Het installatieontwerp is geheel afgestemd op deze ruimtelijke flexibiliteit; bijvoorbeeld door de toepassing van klimaatplafonds blijft het gebouw bij ieder type gebruik en interieur klimatologisch comfortabel en is gemakkelijk overal aan te sluiten op voorzieningen.

Energiebesparingen
De gebouwen zijn CO2-neutraal. De energievraag is sterk beperkt middels een reeks aan moderne techniek- en materiaaltoepassingen als drievoudig glas, LED-verlichting en schakeling van licht en ventilatie op basis van aanwezigheid(sgraad). De energie die toch benodigd is, wordt grotendeels duurzaam verkregen met behulp van in totaal ruim 1.120 vierkante meter aan deels thermische pv-panelen met een gezamenlijke opbrengst van 115.000 kWh per jaar. Phase Change Materials vormen een buffer voor warmte- en koudeopslag. Prominent gepositioneerde open trappen stimuleren hun eigen gebruik en daarmee een gezond gebouwgebruik. Daglicht is alom aanwezig en dringt diep door de gebouwen in. De toegepaste materialen zijn duurzaam geproduceerd, robuust en onderhoudsarm. Duurzaamheid is ook bereikt door de methodiek van industrieel, flexibel en demontabel bouwen (IFD), die onder meer maakt dat de realisatie met een minimum aan materialen zo schoon en efficiënt mogelijk tot stand komt. Een flexibel gebruik en optimale mogelijkheden tot recycling en hergebruik van componenten staan in de methodiek eveneens centraal.

Locatie Verdilaan
Het publieks- en bestuurscentrum aan de Verdilaan heeft het karakter van een ’huis van de samenleving’. Het is een open en toegankelijk gebouw met een representatief aanzien dat ruimte biedt aan het bestuur, de gemeentelijke organisatie én de Westlandse samenleving. Het is de plek waar Burgemeester en Wethouders hun taken uitvoeren, waar de democratie zichtbaar in uitvoering is en waar ceremoniële gebeurtenissen plaatsvinden. Een plek ook die ruimte biedt voor initiatieven, bijeenkomsten en evenementen.Passend binnen de stedenbouwkundige situatie beslaat het gebouw in basis een langgerekt, rechthoekig volume. Aan de achterzijde hiervan is een generieke beuk gepositioneerd die over de drie verdiepingen plek biedt aan publieke spreekkamers, de restaurantkeuken, kantoren en het historisch archief met bijbehorende leeszaal. Vóór de generieke beuk ligt een groot, transparant en uitnodigend atrium. Op de begane grond hiervan ligt aan de ene zijde de publieksontvangst en aan andere zijde de representatieve ontvangst en het restaurant. Midden in het atrium is een ruim gedimensioneerd ‘bestuursmeubel’ gepositioneerd. Dit heeft afgeronde koppen, extra hoge verdiepingen en een schil van glas en houten lamellen. Op de begane grond bevat het gedeelde functies van het bestuurlijk apparaat als de commissiekamers en het vergadercentrum. Op de verdieping liggen onder meer de raadzaal, de B&W-kamer en de fractiekamers.

Inzichtelijkheid
De transparante gevel van het atrium maakt dat vanaf de straat direct zicht op de bestuursfuncties bestaat, terwijl de houten lamellen niettemin beschutting verlenen en het meubel bovendien een bijzondere aanblik en waardigheid geven. De grote mate van inzichtelijkheid en transparantie werkt uitnodigend en door de lichte en warme uitstraling is het er fijn werken. De indeling van de verschillende diensten is logisch, natuurlijk en overzichtelijk. De raadzaal is van formaat en veel ruimten zijn multifunctioneel bruikbaar. Zo zorgen mobiele wanden voor maximale flexibiliteit en aanpasbaarheid. De commissiekamers zijn overdag bruikbaar als vergaderzalen. Wanneer de wanden geheel opengevouwen zijn, ontstaat een grote open ruimte voor persconferenties, feesten, trouwerijen, tentoonstellingen en grote bijeenkomsten.

De materialisatie is typisch Westlands: elementen als plantenbedden op het omliggend terrein verwijzen net als het gebruik van glas en hout naar de kassen van ‘de glazen stad’. Het meubilair is uitgevoerd in de kleuren uit het Westlandse gemeentelogo. De sfeer is open en intiem tegelijk. Bezoekers voelen zich gezien en welkom, mede door de gastvrijheid van de medewerkers. Langs de Verdilaan gaat het gebouw een maximale interactie met de omgeving aan. Mede door de transparantie en de ligging in het hart van Naaldwijk, maar ook bijvoorbeeld door integratie van het gemeentelijk archief is het publieks- en bestuurscentrum bij uitstek het punt waar heden en verleden van Westland samenkomen.

Daglicht is alom aanwezig en dringt diep door de gebouwen in.  © Lucas van der Wee | cepezed.

Laan van de Glazen Stad
Het gemeentekantoor voor medewerkers op de Laan van de Glazen Stad is zakelijk vanbuiten en vanbinnen ruimtelijk, uitnodigend en representatief. Dit gebouw bestaat uit twee kantoorbeuken met centraal daartussen een hoog, licht en groen ingericht atrium. Het atrium bevat onder meer de receptie en het restaurant en heeft een sterke visuele relatie met het entreeplein. Met loopbruggen aansluitend op de verdiepingen zijn in de grote open ruimte van het atrium bovendien verschillende eilanden opgenomen. Onder het transparante dak lijken deze bijna los in de ruimte te zweven. Op de eilanden bevinden zich zitjes en koffiepunten; het is hier waar de medewerkers het weekend bespreken of bijvoorbeeld taart eten op een verjaardag. De eilanden dragen zo niet alleen belangrijk bij aan de ruimtelijke diversiteit, maar hebben ook een spilfunctie in het stimuleren van ontmoeting, interactie en sociale cohesie. Ook maken ze deel uit van de verkeersroutes tussen de twee vrij indeelbare beuken. Het gemeentekantoor biedt een eigentijdse werkomgeving met verschillende soorten plekken en veel mogelijkheden tot ontmoeten en kennisdelen. Op de begane grond liggen algemene functies als de project-, vergader- en instructieruimten, de expeditie en de technische ruimten. De verdiepingen kennen verschillende typen werkplekken in zowel open, halfopen als meer besloten zones. Deze zijn gearrangeerd in een graduele schakering van rust, ruis en rumoer. Langs de gevels liggen de rustiger, meer besloten werkruimten en langs het atrium de plekken voor overleg en samenwerken. De informele huiskamers met mogelijkheden voor zowel hoog als laag zitten sluiten direct aan op de ontmoetingseilanden. Op de derde verdieping is aan de kop van het gebouw een speciale brainstormlounge met aansluitend buitenbalkon opgenomen. In uitstraling is het gemeentekantoor zowel zakelijk en professioneel als sfeervol en geborgen. Net als in het publieks- en bestuurscentrum is het kleurgebruik van de interieurelementen geënt op de kleuren in het logo van Westland. Als identiteitsversterkend element zijn in verschillende ruimten bovendien wandgrote fotoprints met typisch Westlandse taferelen toegepast.

Comments are closed.